تاریخچه کامل دوتا ۲ — از DotA تا امروز

ریشه‌ها: Warcraft 3 و تولد یک ژانر

داستان دوتا بدون Warcraft 3 وجود نداشت. وقتی بلیزارد در سال 2002 بازی Warcraft III: Reign of Chaos را منتشر کرد، همراه آن یک ابزار قدرتمند ساخت نقشه به نام World Editor هم ارائه داد. این ابزار به بازیکنان اجازه می‌داد نقشه‌های سفارشی با قوانین کاملا متفاوت بسازند.

World Editor واقعا انقلابی بود. بازیکنان می‌توانستند هیروهای جدید بسازند، مکانیک‌های خاص تعریف کنند و در واقع بازی‌های کاملا جدید درون Warcraft 3 خلق کنند. از همین ابزار بود که ژانرهایی مثل Tower Defense و البته MOBA (که آن زمان هنوز اسمی نداشت) متولد شدند.

Aeon of Strife — نقطه شروع همه چیز

قبل از دوتا، نقشه‌ای به نام Aeon of Strife برای StarCraft وجود داشت. این نقشه ایده اصلی را معرفی کرد: بازیکنان یک واحد قوی (هیرو) کنترل می‌کردند و در لین‌هایی با creep ها و دشمنان می‌جنگیدند. این نقشه الهام‌بخش اصلی DotA شد.

وقتی Warcraft 3 آمد، مودر به نام Eul (که بعدا نامش روی آیتم Eul’s Scepter در دوتا 2 ماند) ایده Aeon of Strife را گرفت و آن را به Warcraft 3 آورد. او نقشه‌ای به نام Defense of the Ancients (DotA) ساخت. نقشه ساده بود: دو تیم، سه لین، هیروهایی که لول آپ می‌شدند و هدف نابود کردن ساختمان اصلی دشمن.

DotA Allstars و عصر طلایی مودینگ

نقشه اصلی Eul خیلی ساده بود. اما مودرهای دیگر شروع به ساختن نسخه‌های خودشان کردند. چندین نسخه مختلف DotA همزمان وجود داشت و هر کدام هیروها و قوانین متفاوتی داشتند.

Steve “Guinsoo” Feak

در سال 2003، مودری به نام Guinsoo (که بعدا یکی از سازندگان اصلی League of Legends شد) تمام نقشه‌های مختلف DotA را ترکیب کرد و نسخه‌ای واحد به نام DotA Allstars ساخت. این نسخه شامل بهترین هیروها و ایده‌های تمام نقشه‌های قبلی بود.

DotA Allstars فوق‌العاده محبوب شد. نقشه در اینترنت پخش شد، در نت‌کافه‌های سراسر جهان بازی شد و جامعه بزرگی شکل گرفت. وب‌سایت dota-allstars.com به مرکز جامعه تبدیل شد و هزاران نفر در فوروم‌ها فعال بودند.

رشد انفجاری

DotA Allstars به خصوص در آسیای جنوب‌شرقی، چین و شرق اروپا محبوبیت باورنکردنی پیدا کرد. در فیلیپین، مالزی و اندونزی، نت‌کافه‌ها مملو از بازیکنان DotA بودند. تورنمنت‌های محلی و حتی بین‌المللی برگزار شد و DotA به یکی از محبوب‌ترین بازی‌های آنلاین جهان تبدیل شد — حتی قبل از اینکه بازی مستقلی باشد.

IceFrog — مردی که دوتا را نجات داد

در سال 2005، Guinsoo از توسعه DotA Allstars کنار رفت (بعدا رفت و League of Legends را ساخت). توسعه نقشه به دست مودرهای دیگر افتاد تا اینکه فردی مرموز به نام IceFrog مسئولیت را بر عهده گرفت.

هویت مرموز

تا به امروز، هیچ‌کس به طور قطعی نمی‌داند IceFrog کیست. هویت واقعی او یکی از بزرگ‌ترین رازهای صنعت بازی است. برخی معتقدند او یک فرد است، برخی فکر می‌کنند تیمی از افراد است. آنچه مسلم است، IceFrog نابغه‌ای در طراحی بازی است.

تحول دوتا تحت رهبری IceFrog

IceFrog دوتا را از یک مود ساده به یک شاهکار تعادل و طراحی تبدیل کرد. او:

• ده‌ها هیروی جدید اضافه کرد
• سیستم آیتم‌ها را کاملا بازطراحی کرد
• تعادل بازی را به سطح بی‌سابقه‌ای رساند
• مپ را بارها بهبود داد
• مکانیک‌های جدید مثل Roshan و رون‌ها را بهتر کرد

تحت رهبری IceFrog، DotA به قدری بالانس و عمیق شد که تورنمنت‌های بین‌المللی جدی شکل گرفت. SMM، ESWC و WCG همه DotA را در برنامه خود داشتند.

ورود Valve — تولد دوتا 2

در سال 2009، Valve Corporation با IceFrog تماس گرفت. Valve که قبلا بازی‌هایی مثل Half-Life و Counter-Strike را ساخته بود، تصمیم گرفت DotA را به یک بازی مستقل تبدیل کند.

چرا Valve؟

Valve بهترین انتخاب ممکن بود. آن‌ها Steam — بزرگ‌ترین پلتفرم توزیع بازی‌های PC — را داشتند. از نظر فنی قادر بودند بازی را با کیفیت بالا بسازند و از نظر مالی منابع کافی داشتند.

جنگ حقوقی

ورود Valve بدون مشکل نبود. بلیزارد ادعا کرد که حق نام “DotA” متعلق به آن‌ها است چون مود روی Warcraft 3 ساخته شده بود. جنگ حقوقی بین Valve و بلیزارد سال‌ها طول کشید. نهایتا توافق شد که Valve حق استفاده از نام “Dota” را برای محصولات تجاری داشته باشد و بلیزارد نام “DotA” را فقط برای مودهای غیرتجاری حفظ کند. بلیزارد هم MOBA خودش — Heroes of the Storm — را ساخت (که بعدا شکست خورد).

توسعه بازی

تیم Valve شروع به بازسازی کامل دوتا روی موتور Source کرد. هدف این بود که تمام هیروها، آیتم‌ها و مکانیک‌های DotA Allstars عینا بازسازی شوند ولی با گرافیک بهتر، عملکرد بهتر و قابلیت‌های آنلاین مدرن.

دوران بتا — دعوت‌نامه‌های طلایی

دوتا 2 در سال 2011 وارد فاز بتای بسته شد. برای بازی کردن نیاز به دعوت‌نامه (Beta Key) داشتید. این دعوت‌نامه‌ها به شدت کمیاب بودند و در بازار سیاه به قیمت‌های بالایی فروخته می‌شدند.

هیجان دعوت‌نامه‌ها

هر بازیکنی که دعوت‌نامه داشت، چند تای اضافی هم می‌گرفت تا به دوستانش بدهد. این سیستم باعث شد یک حس انحصاری و هیجان‌انگیز حول بازی شکل بگیرد. بازیکنان ایرانی هم در این دوره فعال بودند و دعوت‌نامه‌ها در فوروم‌های ایرانی مثل GameFa دست به دست می‌شد.

انتقال تدریجی

بازیکنان DotA Allstars به تدریج به دوتا 2 مهاجرت کردند. Valve هر هفته هیروهای جدید اضافه می‌کرد (هیروهایی که در DotA 1 وجود داشتند ولی هنوز در دوتا 2 بازسازی نشده بودند). هر “هفته هیرو” مثل یک جشن کوچک بود.

The International اول — تولد افسانه

در آگوست 2011، Valve اولین تورنمنت The International (TI) را برگزار کرد. این تورنمنت که در GamesCom آلمان برگزار شد، prize pool یک میلیون دلاری داشت — عددی بی‌سابقه در ایسپورتس آن زمان.

تیم‌ها و نتیجه

16 تیم از سراسر جهان دعوت شدند. تیم EHOME چین، Alliance اروپا، Natus Vincere (Na’Vi) اوکراین و بسیاری تیم‌های دیگر شرکت کردند. Na’Vi با بازیکنانی مثل Dendi، Puppey و XBOCT قهرمان شد و یک میلیون دلار جایزه گرفت.

لحظه Dendi

Dendi به ستاره اولین TI تبدیل شد. بازی‌های او با Pudge افسانه‌ای بودند و او به چهره دوتا 2 تبدیل شد. لحظه‌ای که Dendi جام قهرمانی را بلند کرد، لحظه تولد دوتا 2 به عنوان یک ایسپورت جدی بود.

تاثیر TI1

TI1 ثابت کرد که دوتا 2 فقط یک بازی نیست — یک ورزش الکترونیکی است. رسانه‌ها توجه کردند، اسپانسرها علاقه‌مند شدند و بازیکنان بیشتری به بازی جذب شدند.

انتشار رسمی و رشد انفجاری

در جولای 2013، دوتا 2 رسما و به صورت Free-to-Play منتشر شد. بازی کاملا رایگان بود و هیچ آیتم pay-to-win نداشت. تمام هیروها از ابتدا قابل دسترسی بودند (بر خلاف League of Legends که باید هیروها را می‌خریدید).

رشد سریع بازیکنان

بعد از انتشار رسمی، تعداد بازیکنان به سرعت رشد کرد. از چند صد هزار بازیکن همزمان به بیش از یک میلیون رسید. دوتا 2 به سرعت محبوب‌ترین بازی استیم شد.

مدل درآمدی

Valve مدل درآمدی هوشمندانه‌ای طراحی کرد: فقط آیتم‌های زیبایی (cosmetic) فروخته می‌شد. هیچ مزیت گیم‌پلی خریدنی نبود. این مدل باعث شد بازیکنان عدالت بازی را حس کنند و همزمان Valve درآمد هنگفتی کسب کند.

سال‌های طلایی — 2014 تا 2017

سال‌های 2014 تا 2017 عصر طلایی دوتا 2 بود. در این دوره:

TI با crowdfunding

Valve ایده نابغانه‌ای داشت: بخشی از فروش Battle Pass (Compendium) به prize pool اضافه شود. نتیجه؟ prize pool از 1.6 میلیون دلار در TI3 به 24 میلیون دلار در TI6 رسید! این اعداد رکوردهای ایسپورتس را شکست.

لحظات افسانه‌ای

این دوره پر از لحظات ماندگار بود: Million Dollar Dream Coil در TI3، فینال حماسی TI5 بین CDEC و EG، و Wings Gaming در TI6 که هر هیرویی را پیک کردند و بردند.

اوج بازیکنان

در سال 2016، دوتا 2 به اوج تاریخی خود رسید با بیش از 1.2 میلیون بازیکن همزمان. بازی در هر کشوری محبوب بود و جامعه عظیمی داشت.

Reborn و Source 2

در سال 2015، Valve آپدیت بزرگی به نام “Reborn” منتشر کرد. این آپدیت بازی را از موتور Source 1 به Source 2 منتقل کرد — یک بازنویسی فنی عظیم.

تغییرات Reborn

• رابط کاربری کاملا جدید و مدرن
• عملکرد بهتر روی سخت‌افزارهای مختلف
• پشتیبانی بهتر از Custom Games
• سیستم Replay بهبود یافته
• گرافیک بهتر با مصرف منابع کمتر

Reborn اگرچه در ابتدا باگ‌های زیادی داشت و بازیکنان شاکی بودند، اما در بلندمدت بازی را به سطح فنی بالاتری برد و زیرساخت لازم برای آپدیت‌های آینده را فراهم کرد.

پچ 7.00 — بزرگ‌ترین تغییر تاریخ دوتا

در دسامبر 2016، پچ 7.00 منتشر شد — بزرگ‌ترین آپدیت تاریخ دوتا. این پچ بازی را به طور اساسی تغییر داد:

Talent Tree

هر هیرو حالا در لول‌های 10، 15، 20 و 25 باید بین دو talent انتخاب می‌کرد. این سیستم عمق استراتژیک بازی را به شدت افزایش داد و هر بازی را منحصر به فرد کرد.

تغییرات مپ

مپ بازی بازطراحی شد. Shrine ها اضافه شدند (ساختمان‌هایی که می‌توانستید در آن‌ها heal کنید)، جنگل بازسازی شد و مسیرهای جدید اضافه شد.

Backpack

سیستم Backpack اضافه شد که به بازیکنان اجازه می‌داد 3 آیتم اضافی حمل کنند (بدون اثر فعال). این تغییر مدیریت آیتم را به سطح جدیدی برد.

دوران مدرن — 2020 تا 2026

از سال 2020 تا امروز، دوتا 2 وارد فاز جدیدی شده. بازیکنان کمتر شده‌اند ولی وفادارتر، ایسپورتس تغییر کرده و Valve رویکرد جدیدی اتخاذ کرده.

تاثیر کرونا

پاندمی کرونا در سال 2020 تاثیر عجیبی داشت: بازیکنان بیشتری آنلاین شدند ولی تورنمنت‌های حضوری لغو شدند. TI10 بارها تعویق افتاد و نهایتا در 2021 در رومانی برگزار شد.

OG و اولین تیم دوبار قهرمان

OG با قهرمانی در TI8 و TI9 تاریخ‌ساز شد — اولین تیمی که دو بار قهرمان TI شد. ana، Topson، Ceb، JerAx و N0tail افسانه شدند. داستان OG یکی از زیباترین داستان‌های ایسپورتس است: تیمی که همه آن‌ها را دست کم گرفتند و دو بار قهرمان جهان شدند.

Neutral Items

در پچ 7.23 (نوامبر 2019)، آیتم‌های خنثی (Neutral Items) اضافه شدند — آیتم‌هایی که از جنگل می‌افتادند. این تغییر بحث‌برانگیز بود اما لایه جدیدی از استراتژی به بازی اضافه کرد.

تغییرات Battle Pass

Valve مدل Battle Pass را تغییر داد. از crowdfunding TI فاصله گرفت و مدل‌های جدیدی آزمایش کرد. این تغییرات بحث‌برانگیز بودند ولی Valve به تدریج تعادل جدیدی پیدا کرد.

New Frontiers (پچ 7.33)

در آوریل 2023، پچ 7.33 “New Frontiers” آمد — بزرگ‌ترین آپدیت بعد از 7.00. مپ 40% بزرگ‌تر شد! لوت‌های جدید، Tormentor (باس جدید)، Watchers و بسیاری تغییرات دیگر اضافه شدند. این پچ ثابت کرد که Valve هنوز حاضر است تغییرات بنیادی در بازی ایجاد کند.

تاریخچه دوتا در ایران

دوتا در ایران تاریخچه‌ای خاص و جذاب دارد:

دوران DotA 1 در نت‌کافه‌ها

در اواخر دهه 80 و اوایل دهه 90 شمسی، DotA Allstars در نت‌کافه‌های ایران بسیار محبوب بود. بازیکنان ایرانی روی بستر Garena با هم بازی می‌کردند و تورنمنت‌های محلی برگزار می‌شد. نت‌کافه بازی رفتن با دوستان و DotA زدن یکی از خاطرات مشترک نسل 60 و 70 شمسی است.

مهاجرت به دوتا 2

با آمدن دوتا 2، بازیکنان ایرانی هم به تدریج مهاجرت کردند. دعوت‌نامه‌های بتا در فوروم‌های ایرانی مثل GameFa و P30World دست به دست می‌شد. سرور دوبی (UAE) به سرور اصلی بازیکنان ایرانی تبدیل شد.

رشد جامعه

جامعه ایرانی دوتا 2 به تدریج رشد کرد. کانال‌های تلگرامی، گروه‌های دیسکورد و صفحات اینستاگرام اختصاصی دوتا ایران شکل گرفتند. بازیکنان ایرانی در لیدربورد حضور پیدا کردند و چند نفر هم در سطح حرفه‌ای فعالیت کردند.

سرویس‌های ایرانی

با رشد جامعه، سرویس‌های ایرانی مرتبط با دوتا 2 هم شکل گرفتند. تیم اسمورف یکی از اولین و معتبرترین سرویس‌های بوست ایرانی بوده که از ابتدا با کیفیت بالا و امنیت صد درصد فعالیت کرده.

10 لحظه ماندگار تاریخ دوتا

1. Million Dollar Dream Coil (TI3): بازی 5 فینال TI3 بین Alliance و Na’Vi. s4 با Dream Coil حماسی بازی را برد — یکی از بهترین لحظات تاریخ ایسپورتس.
2. The Play (TI2): Na’Vi در فینال بالایی با یک teamfight باورنکردنی 5 نفر Invictus Gaming را کشتند. این کلیپ به “The Play” معروف شد.
3. Fountain Hook (TI3): Dendi و Puppey با ترکیب Pudge-Chen و Hook از فاونتین، iG را شکست دادند. یکی از خلاقانه‌ترین لحظات تاریخ دوتا.
4. OG دوبار قهرمان (TI8-TI9): OG بدون اینکه کسی به آن‌ها اعتقاد داشته باشد، دو بار پشت سر هم قهرمان TI شد.
5. پچ 7.00: Talent Tree ها و تغییرات مپ — دوتا 2 هرگز مثل قبل نشد.
6. انتشار رسمی (2013): دوتا 2 Free-to-Play شد و درهای بازی به روی همه باز شد.
7. TI1 و یک میلیون دلار: اولین TI با prize pool بی‌سابقه — تولد ایسپورتس مدرن دوتا.
8. Wings Gaming TI6: تیمی که هر هیرویی را پیک کرد و برد — نماد آزادی و خلاقیت در دوتا.
9. New Frontiers (7.33): بزرگ‌ترین تغییر مپ در تاریخ — 40% بزرگ‌تر.
10. Reborn Update: انتقال به Source 2 — آینده‌نگری فنی Valve.